ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP KẾ TOÁN

Đăng ngày 10/07/2020 99 lượt xem

Hội nhập quốc tế trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi thông tin tài chính của các tổ chức doanh nghiệp cung cấp phải rõ ràng, minh bạch. Trong khi đó các thông tin này của các doanh nghiệp luôn bị cảnh báo về sai phạm và độ không trung thực. Do vậy, vấn đề nhận thức, chấp hành về đạo đức nghề nghiệp kế toán cần được đặc biệt coi trọng.

 

1. Đạo đức nghề nghiệp kế toán là gì?

Đạo đức nghề nghiệp được định nghĩa là những quy tắc để hướng dẫn cho các thành viên ứng xử và hoạt động một cách trung thực, phục vụ cho lợi ích chung của nghề nghiệp và xã hội. Đạo đức nghề nghiệp yêu cầu kế toán viên phải là người có đạo đức, và mỗi tổ chức hoạt động tư vấn kế toán phải là cộng đồng của những người có đạo đức. Bên cạnh luật pháp và cùng với luật pháp, chính việc tuân thủ đạo đức nghề nghiệp sẽ giúp cho các thành viên luôn duy trì được một thái độ nghề nghiệp đúng đắn, giúp bảo vệ và nâng cao uy tín cho nghề kế toán trong xã hội, bởi vì nó tạo nên sự bảo đảm về chất lượng cao của dịch vụ cung ứng cho khách hàng và xã hội. Nghề kế toán là một nghề nghiệp mà sự tồn tại phụ thuộc vào niềm tin của xã hội. Do vậy, đạo đức nghề nghiệp của kế toán nhằm đảm bảo người hành nghề đạt được những tiêu chuẩn cao nhất về trình độ chuyên môn, về mức độ hoạt động và đáp ứng được sự quan tâm ngày càng cao của công chúng. Mục đích đạo đức nghề nghiệp kế toán nhằm đạt 3 yêu cầu cơ bản sau:

a) Sự tín nhiệm: Nâng cao sự tín nhiệm của doanh nghiệp và xã hội đối với hệ thống thông tin của kế toán cung cấp;

b) Chất lượng dịch vụ: Tạo sự công nhận của chủ doanh nghiệp, tổ chức, khách hàng và các bên liên quan về tính chắc chắn của kế toán viên, tổ chức dịch vụ kế toán hành nghề;

c) Sự tin cậy: Tạo ra sự tin cậy của người sử dụng dịch vụ kế toán về khả năng chi phối của chuẩn mực đạo đức đối với việc cung cấp các dịch vụ đó.

2. Các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kế toán

Kế toán viên chuyên nghiệp phải tuân thủ các nguyên tắc đạo đức cơ bản sau:

            Tuân thủ chuẩn mục chuyên môn: Cần tuân thủ đúng quy định trong luật, chuẩn mục, chế độ và các thông tư hướng dẫn kế toán.

Tính chính trực: Phải thẳng thắn, trung thực trong tất cả các mối quan hệ chuyên môn và kinh doanh;

            Tính khách quan: Không cho phép sự thiên vị, xung đột lợi ích hoặc bất cứ ảnh hưởng không hợp lý nào chi phối các xét đoán chuyên môn và kinh doanh của mình;

            Năng lực chuyên môn và tính thận trọng: Là sự hiểu biết và kỹ năng chuyên môn cần thiết nhằm đảm bảo rằng chủ doanh nghiệp được cung cấp dịch vụ chuyên môn có chất lượng dựa trên những kiến thức mới nhất về chuyên môn, pháp luật và kỹ thuật, đồng thời hành động một cách thận trọng và phù hợp với các chuẩn mực nghề nghiệp và kỹ thuật được áp dụng;

            Tính bảo mật: Phải bảo mật thông tin có được từ các mối quan hệ chuyên môn và kinh doanh. Vì vậy, không được tiết lộ bất cứ thông tin nào cho bên thứ ba khi chưa được sự đồng ý của bên có thẩm quyền, trừ khi có quyền hoặc nghĩa vụ phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của pháp luật hoặc tổ chức nghề nghiệp, và cũng như không được sử dụng thông tin vì lợi ích cá nhân của kế toán viên chuyên nghiệp hoặc của bên thứ ba;

            Tư cách nghề nghiệp: Phải tuân thủ pháp luật và các quy định có liên quan, tránh bất kỳ hành động nào làm giảm uy tín nghề nghiệp của mình.

3. Những vấn đề kế toán cần chú ý để tăng cường đạo đức nghề nghiệp kế toán

Đạo đức nghề nghiệp kế toán yêu cầu mỗi kế toán viên phải hiểu rõ chuẩn mực nghề nghiệp và chuẩn mực chuyên môn. Do vậy mỗi kế toán viên phải được đào tạo chuyên sậu về nghề kế toán và có kinh nghiệm làm việc. Hơn nữa, kế toán viên phải thường xuyên cập nhật những kiến thức mới nhằm không bị lạc hậu về chuyên môn, xử lý công việc theo luật, chuẩn mực, chế độ kế toán quy định hiện hành.

Đạo đức nghề nghiệp yêu cầu mỗi kế toán viên cần cân nhắc hậu quả của từng giải pháp khả thi. Do vậy, bản thân mỗi kế toán viên cần xem xét các sự kiện, vấn đề đạo đức có liên quan, nguyên tắc đạo đức cơ bản, các thủ tục nội bộ được thiết lập, các giải pháp thay thế. Sau đó, kế toán viên cần xác định hậu quả của từng phương pháp và tìm ra cách giải quyết thích hợp.

Bên cạnh đó, kỹ năng nghề nghiệp và kinh nghiệm làm việc là điều không thể thiếu giúp kế toán viên xử lý các tình huống thực tế một cách linh hoạt, hiệu quả. Tuy nhiên, đây là điều không phải bất cứ ai làm kế toán đều có nhất là với những người làm kế toán khi mới vào nghề.

 

Tài liệu tham khảo

Bộ Tài chính, Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán – kiểm toán (2015), Hà Nội (Ban hành kèm theo Thông tư số 70/2015/TT-BTC ngày 08/5/2015 của Bộ Tài chính)

 

TS. Đào Thị Hương